شنبه 20 مهر1387
آفات عدالت
الف ـ گرايشها:
استقرار عدالت را دو خطرعمده همواره تهديد مىكند. از آن دو مىتوان به عنوان حب و بغضها نام برد. در تمام شاخصها و محورهاى ياد شده عدالت را يك گرايش و يك گريز تهديد مىنمايد . گرايش باعث مىشود كه فرد در موارد ياد شده از محور حق خارج شود. گرايش سبب مىشود انسان در داورىيا تسهيم سهام يا شهادت و يا هر شاخص ديگر در اثر گرايش و محبت به فرزند يا پدر و مادر يا برادر يا ديگر اقربا و نيز دوستان و آشنايان يا هواداران حزب و گروه از محور عدل بيرون رود.
ب ـ دشمنىها:
و نيز دشمنى و بيزارى باعث مىشود كه انسان در مورد طرف مقابل به ناحق شهادت يا داورى يا توصيف نمايد و عدل را در شاخصهاى ياد شده زير پا نهد. قرآن نسبت به هر دو خطر هشدار مىدهد كه نه محبت و گرايش به اقربا شما را از مسير عدالت خارج كند، و نه عداوت و دشمنى نسبت به فرد باعث شود كه از شاخصهاى عدالت عدول كنيد.
در مورد اول مىفرمايد: «و اذا قلتم فاعدلوا و لو كان ذا قربى» انعام، .152. ( سخن عادلانه بگوييد و لو سخن شما درباره اقربا باشد) كه شامل داورى، شهادت، توصيف، و گفتگوهاى معمولى نيز مىشود. خويشاوندى نبايد باعث شود در داورى يا شهادت و... از محور عدل خارج شويد. محبت و گرايش به علاقهمندان و هم چنين علاقهمندىهاى ديگر.
در مورد دوم مىفرمايد: «يا ايها الذين آمنوا كونوا قوامين الله شهداء بالقسط و لا يجرمنكم شنئان قوم على الا تعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقوى» سوره مائده ، آيه 8 (ای كسانى كه به خدا ايمان آورديد نسبت به خدا پايدار باشيد و شما بايد گواهان بر پايى عدل نسبت به ديگران بوده و هرگز دشمنى با قومى، موجب نشود كه از طريق عدالت خارج شويد، عدالت پيشه كنيد كه همواره به تقوى نزديكتر است.)
دشمنى با كسى نبايد باعث شود حق و عدالت را ناديده بگيريد. شهادت ناحق، يا داورى نابجا و يا بيان ويژگىها كاستى ايجاد كنند. و يا در واگذارى مسؤوليتها و توزيع امكانات تفاوت ايجاد نماييد. اين رهنمود آشكار قرآن در آفات عدالت است. تمام بىعدالتىها در جامعه به اين دو محور بازگشت دارد.
