شنبه 11 آبان1387
معرفي كتاب
كتاب "رويارويي آرمان شهر گرايان" اثر نعمت الله مظفر پور (كارشناس ارشد روابط بين الملل و ديپلمات وزارت امور خارجه) ، كه با مقدمه دكتر احمد نقيب زاده و دكتر محمدرضا دهشيري توسط شركت انتشاراتي علمي فرهنگي در ديماه 1386 منتشر شده، يك پردازش دقيق و مفصل است به موضوع رويارويي دو كشور مهم در عرصه بين الملل امروز، كه رنگ مهمترين چالش ديپلماتيك ايران پس از انقلاب را به خود گرفته است.
نويسنده اين كتاب در تبيين ماهيت اين رويارويي، از احاطه بر «علت» موجده آن فراتر رفته و به «دليل» وقوع آن نائل گرديد و به تعبير خود كوشيده تا فراتر از «تبيين علي» ، يك «تبيين تفسيري» از ماهيت اين موضوع را به ارمغان آورد.
نگارنده اثر، مبناي شكل گيري اين تنازع را بر اساس اهدافي متعلق به طرفين كشمكش مي داند كه فراتر از اهداف كوتاه مدت و حتي ميان مدت ، بلكه بلند مدت است كه حصول اين هدف منوط به بستري ايدئولوژيك بوده و از اينرو تنها دو كشور ايران و ايالات متحده در دنيا حائز آن هستند. البته درك ماهيت ايدئولوژيك سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران شايد آسان و آشنا به اذهان ناظرين اين مقوله باشد اما بي شك تبيين احاطه ايدئولوژي و سايه سنگين آن بر دستگاه ديپلماسي آمريكا موضوعي تازه و بكر است كه به تفصيل در اين كتاب بيان گرديده و در اين راه نويسنده با استناد به مفاهيم نظري حاكم بر جامعه آمريكايي و اظهارات رهبران آن اقامه «دليل» نموده است. از آنجاييكه روش تحليل اين نوشتار «كلان» است نويسنده محترم در يك گفتار مستقل، ضمن تبيين ماهيت ايدئولوژيك سياست خارجي آمريكا، اهداف جهاني اين كشور را در سه سطح الف- كوتاه مدت شامل منفعت و امنيت، ب- ميان مدت مبتني بر سلطه و ج- بلند مدت مبتني بر «عظمت ملي» آن كشور تعقيب نموده است.
لازمه مسائل فوق اين بود كه نويسنده در پله نخستين چارچوب هاي نظري و مفاهيم اساسي حاكم بر سياست خارجي دو كشور كه بر بستر فرهنگ و تاريخ آن دو گسترده شده را بيان نمايد و از اين رهگذر نقبي هم به روش شناسي فقه سياسي به عنوان پشتوانه تئوريك سياست خارجي جمهوري اسلامي داشته و از سوي ديگر نگرش هاي شايع واقع گرايانه و كنكاشهاي روشنفكري و علمي سده هاي اخير را به چالش كشيده و ضمن ارائه مفيدترين و مختصر ترين بحث در تبيين نظريه «سازنده گرايي» ، آن را منطبق بر واقعيت سياست خارجي ايالات متحده قلمداد نموده و به عكس تصور واقع گرايان، سياست خارجي آمريكا را در ادامه سياست داخلي آن به شمار آورده است.
نگارنده بر اين پندار است كه نوشتار مزبور در حوزه جنبش نرم افزاري، غناي روش شناسي فقه سياسي را به منصه ظهور رسانيده و نظرات شايع غربي و مستشرقين را در مقوله هاي متعدد زير سوال مي برد كه از اينرو اثري بي نظير به شمار آمده و در نظر هر خواننده آشنا به اين مقوله، شاخصه هاي ذيل به صورت مبرهن و واضحي مختص اين اثر قلمداد خواهد شد:
1- بي سابقه بودن اين موضوع در طول سه دهه اخير
2- بكر و بي سابقه بودن محتواي اثر و روش شناسي ورود به موضوع
3- نشان دادن برتري روش شناسي فقه سياسي و اصول فقه
4- به چالش كشيدن نظريه پايان ايدئولوژي
5- بروز و ظهور اشتهاي نوآورانه نويسنده در سرتاسر اثر
6- سامان دهي و پاسخگويي به بنيادي ترين پرسشهاي جهاني پيرامون ماهيت سياست خارجي آمريكا و پوشش تئوريك به ابهامات و حتي تناقضات ظاهري موجود
7- ارائه اثري نظام مند در مقوله سياست خارجي ايران
8- تبيين ماهيت سياست خارجي آمريكا و ارائه تصويري مطلقا ايدئولوژيك از آن
9- ارزشمند بودن چارچوب نظري كتاب فارغ از موضوع آن
«پس كوچه هاي حقيقت» علاقه مندان حوزه ديپلماسي را به مطالعه اين كتاب توصيه اكيد مي نمايد.

